Dr Amen 's Checklist
Onderstaande checklist is samengesteld
door Dr. Daniel
G. Amen , psychiater, ADHD-deskundige en directeur van een grote onderzoekskliniek
in Fairfield (USA). Naast andere diagnostische technieken gebruikt hij
de checklist om ADHD bij volwassenen vast te stellen. Aan de hand van de lijst kunnen algemene
kenmerken van ADHD bij volwassenen worden getoetst. Geen enkele ADHD-volwassene
heeft alle symptomen, maar wanneer blijkt dat meer dan 20 items sterk bij
jou aanwezig zijn, is er een grote kans dat ook jij ADHD hebt. Toch is
de test geen waterdicht hulpmiddel voor zelfdiagnose. De checklist heeft
als doel je te helpen bepalen of ADHD wellicht een factor is voor je gevoelens
en gedrag. De feitelijke diagnose kan echter alleen gesteld worden door
een deskundige.
De
test
Zo invullen
Geef bij onderstaande situaties en klachten
aan in hoeverre het verschijnsel zich voordoet.
Aan het eind bevindt zich de "test"-button,
om de score te berekenen.
0 -
Het doet zich nooit voor
1 -
Het is zwak of komt zelden voor
2 -
Het is gematigd of komt af en toe voor
3 -
Het is ernstig of komt vaak voor
4 - Het komt (bijna)
altijd voor
De
vragen
Problemen
in het verleden
1. Als kind
was ik snel afgeleid, impulsief, onrustig, overbeweeglijk en had ik problemen
me te concentreren.
2. Op school
presteerde ik onder mijn niveau. (Bijvoorbeeld: aantekeningen op schoolrapporten
als "je kunt veel beter".)
3. Op school
had ik last van gedragsproblemen. (Bijvoorbeeld: aantekeningen op schoolrapporten
als "kletskous, kan niet stilzitten, vechtersbaas, mopperaar of pestkop".)
4. Ik plaste
na mijn vijfde levensjaar nog in mijn bed.
5. In mijn
familie komen een of meer van de volgende problemen voor: ADHD, leerproblemen,
stemmingsstoornissen en/of alcohol-/drugsverslaving.
Concentratieproblemen/Snel
afgeleid zijn
6. Ik heb concentratieproblemen,
tenzij ik een grote interesse in iets heb.
7. Ik ben snel
afgeleid en met meerdere dingen tegelijk bezig, terwijl ik soms ook ontzettend
kan hyper-focussen.
8. Ik heb weinig
aandacht voor detail, omdat ik snel ben afgeleid.
9. Ik heb moeite
met goed luisteren naar instructies of lezen van gebruiksaanwijzingen.
10. Ik raak vaak
dingen kwijt.
11. Tijdens het lezen
sla ik stukken over of lees ik eerst het eind. Ik kan moeilijk de volgorde
aanhouden.
12. Ik kan moeilijk
nieuwe spelletjes leren, omdat mijn gedachten afdwalen wanneer de spelregels
worden uitgelegd.
13. Ik heb een onbevredigend
seksleven, omdat ik tijdens het vrijen aan andere dingen denk.
14. Ik kan slecht
luisteren en onderbreek mensen vaak.
15. Ik verveel me
snel en haak af wanneer me iets oninteressant of moeilijk lijkt.
Onrust
16. Ik voel me
onrustig, beweeg constant en/of heb last van zenuwtrekken
17. Ik moet me
bewegen om te kunnen nadenken.
18. Ik kan moeilijk
blijven zitten tijdens het eten, wachten, bureauwerk en/of een film.
19. Ik heb een
steeds aanwezig gevoel van paniek of nervositeit in me.
Impulsiviteit
20. Ik doe impulsieve
aankopen en/of wijzig vastgestelde plannen.
21. Ik zeg wat
in me opkomt, zonder dat ik nadenk over de consequenties. Ik ben tactloos.
22. Ik heb problemen
met het bewandelen van geijkte paden en het volgen van vastgestelde procedures.
Ik heb een houding van "de gebruiksaanwijzing pas lezen wanneer al het
andere niet werkt".
23. Ik ben ongeduldig
en snel gefrustreerd als iets niet lukt.
24. Ik heb het
gevoel te willen ontvluchten uit allerlei situaties.
25. Ik ben agressief
in het verkeer. (Bijvoorbeeld: veel claxonneren, steeds inhalen en vloeken.)
26. Ik verander
vaak impulsief van opleiding of baan.
27. Ik heb de neiging
anderen in verlegenheid te brengen of voor schut te zetten.
28. Ik lieg of
steel zonder dat ik het wil.
Slechte
organisatie
29. Ik kan slecht
organiseren en plannen. In mijn huis en op mijn werk is het een chaos.
30. Ik kom te laat
of heb chronisch haast.
31. Ik heb veel
stapels papier en rommel in huis/op mijn bureau.
32. Ik heb snel
het gevoel overspannen te worden door normale dagelijkse bezigheden.
33. Ik regel mijn
geldzaken slecht. (Bijvoorbeeld: te late betalingen, aanmaningen, onoverzichtelijke
rekeningoverzichten.)
34. Ik kan alleen
goed functioneren wanneer iemand anders mijn organisatie verzorgt.
Problemen
met opstarten en afmaken
35. Ik stel zaken
chronisch uit en heb problemen met iets te beginnen.
36. Als ik een
project opstart, rond ik het vaak niet af, omdat ik niet vooruit kom.
37. Ik begin vaak
enthousiast, maar mijn resultaten zijn gering.
38. Ik besteed
vaak buitensporig veel tijd aan werk door een inefficiënte aanpak.
39. Mijn prestaties
op mijn werk of op school wisselen heel erg.
Negatieve
innerlijke gevoelens
40. Ik presteer
onder mijn niveau en heb het gevoel niet bereikt te hebben wat ik had kunnen
bereiken.
41. Ik vind mezelf
geen leuk en goed mens.
42. Ik heb steeds
een gevoel van dreigend onheil.
43. Mijn stemming
wisselt een aantal keer per dag.
44. Ik ben negatief
en pessimistisch ingesteld.
45. Ik ben moedeloos
en heb het gevoel dat dingen voor mij toch niet goed zullen uitpakken.
Relatieproblemen
46. Ik heb problemen
vriendschappen/intieme relaties te onderhouden. Ik heb de neiging vreemd
te gaan.
47. Ik heb moeite
met intimiteit.
48. Ik vertoon
onvolwassen gedrag.
49. Ik ben egocentrisch
en eis vaak alle aandacht op.
50. Ik heb moeite
behoeften of activiteiten van een ander belangrijk te vinden.
51. In een relatie
ga ik "moeilijke gesprekken" uit de weg.
52. Ik vertoon
verbaal agressief gedrag. (Bijvoorbeeld: schelden, grove taal en/of vloeken.)
53. Ik heb aanleg
voor hysterische uitbarstingen.
54. Ik vermijd
groepsactiviteiten.
55. Ik heb problemen
met autoriteiten. (Bijvoorbeeld: je baas of politie)
Snel
aangebrand
56. Ik reageer
snel en heftig op alles, zowel op echte als ingebeelde dingen.
57. Ik heb woede-uitbarstingen
en ben snel aangebrand.
Spanning
en sensatie (hang naar kicks)
58. Ik leef op door spanning en
sensatie. (Bijvoorbeeld: bungee jumping, gokken, stressvolle banen, (onveilige)
seks enz.)
59. Ik raak vaak betrokken in conflicten,
voer heftige discussies en beleef plezier aan het expres oneens zijn met
iemand.
Niet
los kunnen komen (van gedachten of gedragingen)
60. Ik heb de neiging me onnodig
en eindeloos zorgen te maken. Ik pieker veel.
61. Ik heb aanleg voor verslavingen.
(Bijvoorbeeld: aan voedsel, gokken, sigaretten, alcohol, drugs, werk enz.)
Dyslexie
62. Als ik schrijf of lees verwissel
ik getallen, letters of woorden.
63. Tijdens het spreken draai ik
woorden in zinnen om.
Moeite
met schrijven en fijne motoriek
64. Ik kan me slecht schriftelijk
uiten, heb moeite de informatie van mijn hoofd naar mijn pen te brengen.
65. Mijn handschrift is slecht
en/of slordig.
66. Mijn fijne motoriek is slecht
ontwikkeld. (Bijvoorbeeld: slecht in gymnastiek, handwerken of knutselen.)
Prestatieproblemen
67. Ik heb moeite met het presteren
binnen een tijdslimiet.
68. Ik heb examenvrees of weet
tijdens een test ineens de antwoorden niet meer.
69. Hoe harder ik iets probeer,
hoe slechter het wordt.
70. Mijn (school)werk verslechtert
als ik onder druk sta.
71. Ik raak in paniek wanneer ik
in gezelschap plotseling vragen moet beantwoorden.
72. Ik val in slaap of word moe
tijdens lezen.
Slaap-/waakproblemen
73. Ik heb moeite met inslapen
door een overvloed aan gedachten in mijn hoofd.
74. Ik heb een ochtendhumeur. Ik
word pas echt wakker na koffie, een ander stimulerend middel of een activiteit.
Weinig
energie
75. Ik heb dagelijks een of meerdere
perioden met weinig energie, voornamelijk 's morgens vroeg en in de namiddag.
76. Ik voel me uitgeput, ook als
ik weinig inspanning heb geleverd.
Overgevoeligheid
77. Ik schrik heel heftig van de
meest normale dingen. (Bijvoorbeeld: de deurbel, een beweging van je huisdier
of de plotselinge stem van je partner.)
78. Ik ben overgevoelig voor en
irriteer me aan heel veel dingen. (Bijvoorbeeld: aanrakingen, wollen kleding,
het geluid van de koelkast, koud en warm, fel licht enz.)
Jouw aantal punten bij deze
0 =.
Je
resultaten
Opnieuw
Probeer de test regelmatig
te doen, wanneer je hebt besloten maatregelen te nemen tegen ADHD. Hieronder
de resultaten van de afgelopen keren dat je hebt getest:
Als je wilt kun je de
cijfers aanpassen en je naam voor aan de lijst cijfers zetten.
De
interpretatie
De
interpretatie van de test volgens Dr. Amen: "Meer dan 20 items met een
score drie of vier wijst op een sterke neiging naar ADHD. De items 1, 6
en 7 zijn essentieel om de diagnose te kunnen stellen." Symptomen van ADHD
moeten namelijk al aanwezig zijn voor het zevende levensjaar en concentratieproblemen
bij mensen met ADHD lossen schijnbaar op wanneer de persoon in kwestie
grote belangstelling heeft voor iets. Soms uit deze bovenmatige interesse
zich in hyperfocussen: de persoon kan dan nauwelijks meer loskomen van
hetgeen hem/haar bezighoudt.
Vertaling
en bewerking: Anne-Marie van der Gouw Met hartelijke dank aan
Dr.
Daniel Amen voor zijn expliciete toestemming aan mij bovenstaande tekst
te vertalen en bewerken voor mijn website. © Dr. Daniel Amen -
Anne-Marie van der Gouw 2001
Dr. Amen heeft ook een
test ontwikkeld aan de hand waarvan je kunt opmaken onder welk(e) subtype(s)
van ADHD je valt. Tevens geeft hij bij de uitslag van je test aan welke
medicijnen jouw specifieke problemen kunnen verlichten. Meer over de subtypes
die Amen onderscheidt, vind je hier . De Engelstalige test
kun je hier
doen. Meer (Engelstalige) informatie
en afbeeldingen van SPECT-scans vind je op een andere website van dr. Amen:
Brainplace .
Lees ook de
De
diagnostische criteria van ADHD volgens de DSM-IV-TR. Meer
lezen in of over (het werken met) de DSM-IV? (informatie en
bestelmogelijkheid via deze website) Beknopte
handleiding bij de diagnostische criteria van de DSM-IV-TR - American
Psychiatric Association (APA )DSM-IV
Caseboek - Redactie: Robert L. Spitzer, Miriam Gibbon e.a.Werken
met de DSM-IV - G. Koster van GroosDSM-IV
Patiëntenzorg - American Psychiatric Association
Een ander veel gebruikte
uitgave voor het classificeren van psychische stoornissen en gedragsstoornissen
is ondergebracht in de International Classification of Diseases
(ICD-10). Meer informatie hierover: De
ICD-10 classificatie van psychische stoornissen en gedragsstoornissen
- World Health Organization (WHO )
